شربت مصفی خون بوعلی دارو (شاترج)

ترکیبات:
شاهتره، تمر هندی، شکرسرخ، آب

خاصیت درمانی در طب سنتی:
صاف کننده خون، مسهل اخلاط سه گانه خصوصاً سودا و صفرای سوخته، جهت پاکسازی معده و امعا، تقویت معده، تفتیح سده کبد و طحال (گشاینده انسداد)، درمان جرب و حکه (خارش)، لک پوستی، اگزما، مفید برای ریزش مو و ریزش سکه‌ای

نحوه و مقدار مصرف:
ساعت 10 صبح و 10 شب، یک قاشق غذاخوری میل شود.

عوارض جانبی:
امکان ایجاد نفخ، افزایش خونریزی قاعدگی، اسهال خفیف و دل پیچه وجود دارد.

منع مصرف:
زنان باردار و شیرده و کودکان زیر 7 سال مصرف نکنند.

احتیاط مصرف:
کسانی که دیابت، التهاب و زخم گوارشی و اسهال دارند با احتیاط مصرف کنند.

نکات قابل توصیه:
از مصرف دارو به‌صورت طولانی مدت پرهیز شود. در افراد سرد مزاج دوره مصرف باید کوتاه باشد.

شرایط نگهداری:
دور از نور و در دمای زیر 20 درجه سانتی‌گراد نگهداری و از یخ زدگی محافظت گردد.

آثار دارویی درمانی:
کبد یکی از مهم‌ترین ارگان‌های بدن است و مسئول اعمال مختلفی از جمله متابولیسم بدن می‌باشد و به طور دائمی با مواد سمی و متابولیت‌های بسیاری مواجه است. بنابراین کبد تحت تهدیدهای بسیاری از طرف داروها، مواد و میکروارگانیسم‌ها قرار دارد. داروهای محافظت‌کننده کبدی کمتر در دسترس هستند و بیماری‌های کبدی ناشی از عواملی همچون هپاتیت ویروسی و داروها نیز شایع است. لذا اهمیت استفاده از گیاهان دارویی در درمان اختلالات کبدی بسیار مورد توجه می‌باشد. شربت شاترج بوعلی دارو ترکیب دو گیاه شاهتره و تمر هندی می‌باشد که در طب سنتی برای درمان بیماری‌های کبدی توصیه شده است.

شاهتره:
گیاه شاهتره، گیاهی علفی با خواص تصفیه‌کننده خون، تب‌بر، منظم‌کننده کار کبد و مقوی معده است. قسمت هوایی این گیاه حاوی آلکالوئید، فلاونوئید، املاح، پتاسیم و فنل است که آثار فارماکولوژیکی آن مربوط به این مواد می‌باشد. ترکیبات فنلی آن خاصیت رفع خارش‌های جلدی و اگزما را دارا هستند و وجود املاح باعث خاصیت مدری شاهتره است. این گیاه دارای اسید آلی قابل تبلور به نام فوماریک اسید و آلکالوئیدی به نام فومارین است که خواص حفاظتی کبدی دارد.

تمر هندی:
تمر هندی دارای خواص ضد توکسینی، ضد التهابی و ضد دردی است و این اثرات به دلیل وجود ترکیبات مهمی چون فلاونوئیدها، تانن و ترپنوئیدها می‌باشد. در یک مطالعه حیوانی اثر عصاره هیدروالکلی شاهتره و سم تترا کلرید کربن بر روی سلول‌های کبدی موش صحرایی نر بررسی شد. نتایج نشان داد که عصاره هیدروالکلی شاهتره در محدوده غلظت 700 میکروگرم بر میلی‌لیتر تا 5/3 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر اثر حفاظتی بر سلول‌های کبدی در برابر سم تترا کلرید کربن دارد.

مطالعات:
در یک کارآزمایی بالینی، اثر عصاره الکلی گیاه شاهتره در درمان بیماری اگزمای دست بررسی شد. در این مطالعه بیماران به دو گروه آزمودنی و شاهد تقسیم شدند. گروه آزمودنی کرم 4 درصد عصاره الکلی شاهتره و گروه شاهد دارونما دریافت کردند. نتایج نشان داد که عصاره الکلی گیاه شاهتره در درمان بیماران مبتلا به اگزمای پوستی مزمن دست مؤثر است.

در یک مطالعه حیوانی، اثر عصاره اتانولی تمر هندی در درمان آسیب کبدی بررسی شد. گروه‌هایی از موش‌های صحرایی به همراه تتراکلرید کربن و عصاره تمر هندی تیمار شدند و نتایج نشان داد که عصاره اتانولی تمر هندی با کاهش سطح آنزیم‌های کبدی و بیلی‌روبین به بهبود وضعیت کبدی کمک می‌کند.